بخشی از خطبه 173
سفارش مردم به تقوا پیشه گی و اطاعت از امام خود
(حضرت) محمد(ص) ، امین وحی خدا ، آخرین رسول خدا ، بشارت بخش رحمت خدا و بیم دهنده عذاب خداست . ای مردم ! کسی برای رهبری شایسته تر است که به امر خلافت از دیگران توانا تر و به حکم خداوند از دیگران اگاهتر باشد . اگر کسی راه فتنه جویی پیش گرفت ، ابتدا از او بخواهید که فتنه انگیزی را کنار بگذارد و اگر به فتنه انگیزی ادامه داد ، حکم او قتل است و باید کشته شود .
به جان خودم سوگند ! که واگذاشتن انتخاب رهبر به رأی تمام مردم ، موضوعی قابل اجرا نیست ؛ زیرا مردمی که حاضرند ، نسبت به سرنوشت مردمی که غایبند قضاوت می کنند . در این صورت نه کسی که حاضر است ، می تواند از رأی خویش برگردد و نه کسی که غایب است ، می تواند اظهار نظر کند .
آگاه باشید که من با دو گروه می جنگم : یکی آن که چیزی را می خواهد ، ولی بر آن حقی ندارد و دیگری آن که وظیفه خود را انجام نمی دهد . ای بندگان خدا ! شما را به تقوای الهی توصیه می کنم که تقوا نیکوترین چیزی است که بندگان مومن خدا باید یکدیگر را به آن توصیه کنند . نزد خدا شایسته ترین اعمال آنهایی است که با تقوا انجام شود . . . .
- امام علیه اسلام در این خطبه رهبر شایسته را کسی می دانند که به امر خلافت (حکومت ) تواناتر وبه حکم خدا از دیگران آگاهتر باشد ؛ شاید بتوان با این خطبه حکومت ولی فقیه را تأیید کرد ، چرا که در زمان غیبت آگاهترین مردم به حکم خداوند بطور قطع یک فقیه است و باید طبق فرمایش امام علیه اسلام غیر از آگاهی به حکم خداوند تعالی تواناتر از بقیه در امر خلافت (حکومت) باشد . پس می توان نتیجه گرفت که در زمان غیبت شایسته ترین فرد برای رهبری ، ولی فقیه توانا است .
- نکته دیگری که در این خطبه به نظر من می رسد این است که از جمله امام علیه السلام که می فرمایند : « واگذاشتن انتخاب رهبر به رأی تمام مردم ، موضوعی قابل اجرا نیست ، شاید بتوان اینگونه برداشت کرد که منظور نفی دموکراسی مستقیم بوده و اینکه آن قابل اجرا نمی باشد ؛ موضوعی که الان به جز موارد محدودی مثل سویس آن هم در موارد محدود ، تقریبا از بین رفته و جای آنرا دموکراسی نمایندگی گرفته است .
- آنچه به نظر این حقیر می رسید آن بود که عرض شد ؛ بطور قطع و یقین کلام عمیق امام علیه السلام خیلی فراتر از آن است که من بتوانم آنرا درک کنم . امیدوارم که خوانندگان عزیز مرا از نظرات خود محروم ننمایند .
- ضمنا از عزیزان تقاضا دارم برای درک بهتر فرمایشات امام علیه السلام کل خطبه را در نهجالبلاغه مطالعه نمایند ، چرا که با آوردن بخشی از خطبه شاید نتوان کلام امام علیه السلام را درک کرد .